Đầu tư dài hạn như một cách giữ bình tĩnh

Tôi từng nghĩ mình rất rất sợ mất tiền.
Nhưng sau này tôi mới nhận ra, thứ làm tôi mệt nhất không phải là khoản lỗ.

Mà là cảm giác mỗi ngày mở bảng giá,
và không biết hôm nay mình nên tin vào điều gì.

Tin vào tin tức.
Tin vào biểu đồ.
Hay tin vào chính mình – một người lúc nào cũng thấy thiếu.

Tôi đọc nhiều.
Đọc đủ loại sách, bài viết, phân tích.
Nhưng càng đọc, tôi càng thấy mình… khó mua hơn.

Không phải vì không có tiền.
Mà vì trong đầu lúc nào cũng có một câu hỏi lặp lại:
“Nếu mình sai thì sao?”

Khi vấn đề không nằm ở kiến thức, mà nằm ở cảm xúc

Có một giai đoạn, tôi nghĩ chỉ cần học thêm là đủ.
Thêm một cuốn sách.
Thêm một khóa học.
Thêm một góc nhìn.

Nhưng kiến thức không làm nỗi sợ biến mất.
Nó chỉ làm nỗi sợ… có thêm lý do.

Thị trường không chỉ làm ta mất tiền.
Nó làm ta nghi ngờ chính những quyết định mình đã suy nghĩ rất lâu.

Có những ngày không có gì xảy ra.
Nhưng vẫn thấy bất an.
Vì không biết “không có gì” là tốt hay xấu.

Lúc đó tôi bắt đầu nghĩ:
Có lẽ vấn đề không phải là chọn cổ phiếu nào. Mà là làm sao để mình bớt bị cuốn theo cảm xúc mỗi ngày.

Tôi học cách không vội, bằng cách loại dần

Tôi từng muốn tìm một mã “đáng mua”.
Một cái tên rõ ràng.
Một quyết định dứt khoát.

Nhưng sau nhiều lần vội,
tôi thấy mình hợp với cách khác hơn.

Không chọn nhanh.
Chỉ loại dần thôi.

Thay vì hỏi “cái nào tốt nhất”,
tôi hỏi “cái nào dễ làm mình hối hận nhất”.

Những doanh nghiệp thay đổi liên tục.
Những câu chuyện quá mới.
Những lời hứa tăng trưởng quá phô trương.

Chúng hấp dẫn.
Nhưng cũng làm tôi mất ngủ.

Tôi nhận ra, mình không cần thứ làm mình phấn khích.
Tôi cần thứ không làm mình hoảng loạn.

Nhìn về quá khứ không phải để hoài niệm, mà để kiểm tra độ bền

Tôi từng nghĩ nhìn vào quá khứ là bảo thủ.
Là bỏ lỡ cơ hội.

Nhưng sau này, tôi nhìn khác.

Một công ty đã từng vận hành tốt trong nhiều chu kỳ,
chưa chắc sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh.

Nhưng nó cho tôi một cảm giác quen thuộc.
Giống như một người đã sống đủ lâu để biết mình là ai.

Quá khứ không đảm bảo tương lai.
Tôi biết điều đó.

Nhưng nó cho tôi manh mối về cách doanh nghiệp phản ứng
khi mọi thứ không đi đúng kế hoạch.

Và với tôi, điều đó lúc này quan trọng hơn một biểu đồ đẹp.

Chỉ định giá những gì mình hiểu, và chỉ mua khi không cần phải giải thích nhiều

Có những doanh nghiệp,
tôi đọc báo cáo rất lâu.
Xem rất nhiều phân tích.

Nhưng mỗi lần nghĩ đến việc mua,
tôi lại phải tự thuyết phục mình.

Tôi nhận ra, nếu cần thuyết phục quá nhiều,
thì có lẽ mình chưa hiểu đủ.

Tôi không định giá để đoán thị trường.
Tôi định giá để biết:
nếu giá giảm, tôi có còn đứng yên không.

Giá trị nội tại, với tôi, không phải con số chính xác.
Nó chỉ là một khoảng.

Một khoảng đủ để tôi không hoảng loạn
khi bảng giá đỏ lè.

Giữ lâu không phải vì kỷ luật, mà vì đã chuẩn bị tâm lý từ đầu

Người ta hay nói về kỷ luật.
Nhưng tôi thấy kỷ luật khó duy trì
nếu ngay từ đầu mình chưa sẵn sàng.

Nếu mua với hy vọng bán sớm,
thì mỗi biến động đều là áp lực.

Nếu mua với ý nghĩ có thể giữ rất lâu,
thì những ngày thị trường im lặng
lại trở nên dễ chịu hơn.

Tôi không giữ lâu vì tôi giỏi chịu đựng.
Tôi giữ lâu vì tôi đã chấp nhận
mình sẽ không luôn đúng.

Một công ty tốt không cho cảm giác thắng mỗi ngày.
Nó cho cảm giác… không cần làm gì vội.

Khi bán sớm một công ty tuyệt vời, ta không sai về phân tích, mà sai về sự vội vàng

Tôi từng bán vì đã lãi đủ.
Vì thấy rủi ro.
Vì tin xấu xuất hiện.

Lúc đó, quyết định bán nghe rất hợp lý.
Thậm chí còn được khen là “biết chốt lời”.

Nhưng thời gian cho tôi thấy một điều khác.
Rằng có những doanh nghiệp,
cái giá phải trả cho việc rời đi quá sớm
đôi khi lớn hơn rủi ro ở lại.

Không phải lúc nào cũng nên giữ.
Nhưng không phải lúc nào bán cũng là khôn ngoan.

Sự thiếu kiên nhẫn thường không ồn ào.
Nó đến dưới dạng một quyết định rất hợp lý.

Có một lần tôi đã không giữ được sự kiên nhẫn của mình

Năm 2024, cũng không xa lắm.
Tôi mua cổ phiếu BMP.

Không phải vì nó hứa hẹn điều gì lớn.
Mà vì nó… đủ ổn để tôi không phải nghĩ quá nhiều.

Tôi nói với mình là sẽ giữ dài hạn.
Và tôi làm vậy thật.
Giữ qua đến tận 2025.

Nhưng rồi có một điều xảy ra, khá âm thầm.
Không có tin xấu.
Không có biến cố.

Chỉ là BMP quá ổn định.
Ổn định đến mức… tôi bắt đầu nghi ngờ.

Tôi thấy mình nhìn bảng giá nhiều hơn nhìn doanh nghiệp.
Tôi nghe người khác nói nhiều hơn nghe lại lý do mình đã mua.

Đến khi cổ phiếu tăng nóng,
tôi bán ra khá nhanh.
Chốt lời.
Và tự nhủ: “Thế là ổn rồi.”

Một tháng sau,
tôi quay lại mua.

Không phải vì phân tích mới.
Mà vì tôi nhận ra mình vừa rời khỏi một thứ
chỉ vì nó không làm tôi phấn khích nữa.

Việc quay lại đó không khiến tôi giỏi hơn. Nhưng nó làm tôi nghĩ lại.

Tôi từng nghĩ rủi ro lớn nhất là mua sai.
Sau trải nghiệm đó, tôi bắt đầu tin rủi ro lớn hơn là không đủ bình tĩnh để giữ một thứ mình đã hiểu.

Có lẽ mục tiêu không phải là giàu nhanh, mà là ở lại đủ lâu

Tôi không còn tìm cách thắng thị trường.
Ít nhất là không theo nghĩa thông thường.

Tôi chỉ cố đừng tự loại mình khỏi cuộc chơi
vì những quyết định vội vàng mà sau đó chính mình cũng không chắc.

Ở lại đủ lâu
để một quyết định đúng
không bị cắt ngang bởi cảm xúc ngắn hạn.

Ở lại đủ lâu
mà không phải mỗi ngày đều cần thị trường xác nhận
rằng mình đang làm đúng.

Đầu tư dài hạn, với tôi,
không phải là một chiến lược để kiếm nhiều tiền hơn.

Nó là cách tôi tạo khoảng cách
giữa mình và những dao động mà tôi biết là
sớm hay muộn cũng sẽ đến.

Tôi không đầu tư dài hạn vì tôi tin thị trường sẽ ưu ái mình.
Tôi làm vậy vì đó là cách duy nhất tôi biết để mình sẽ đi xa cho dù thị trường có biến động.