Chiến lược đầu tư của tôi đã từng sai như thế nào

Tôi từng nghĩ mình là người cẩn thận.

Không vội.
Không all-in.
Không nghe mấy câu làm giàu nhanh.

Tôi đọc.
Khá nhiều.

Sách.
Blog.
Báo cáo.

Và vì đọc đủ nhiều,
tôi tin là mình sẽ không sai quá đáng.

Nhưng hoá ra,
sai lầm của tôi không đến từ việc thiếu kiến thức.

Nó đến từ cách tôi hiểu sai chính mình.

Tôi bắt đầu đầu tư với rất nhiều niềm tin… mượn từ người khác

Ban đầu,
mọi thứ trông khá ổn.

Tôi có một “chiến lược”.
Ít nhất là tôi gọi nó như vậy.

Phân bổ thế này.
Tỷ trọng thế kia.
Nếu A xảy ra thì B.
Nếu B thì C.

Nghe rất hợp lý.

Phần lớn những niềm tin đó
không phải do tôi tự kiểm chứng.

Chúng được mượn từ sách.
Từ người viết rất chắc giọng.
Từ những người có đồ thị lợi nhuận đẹp.

Tôi tin rằng:
nếu mình hiểu đủ sâu,
thì rủi ro sẽ giảm.

Tôi tin rằng:
rủi ro là thứ có thể quản lý hoàn toàn bằng lý trí.

Giờ nghĩ lại,
đó là một niềm tin khá phổ biến.

Và tôi đã tin vào nó.

Vấn đề không nằm ở thị trường, mà ở cách tôi nghĩ về nó

Tôi nhìn thị trường
như một bài toán.

Có dữ liệu đầu vào.
Có xác suất.
Có kết quả kỳ vọng.

Nếu mình làm đúng,
thì kết quả sẽ ổn.

Cách nghĩ đó
không hẳn là sai.

Nhưng nó thiếu một biến rất lớn.

Con người.

Cụ thể là tôi.

Tôi không tính đến việc
mình sẽ phản ứng thế nào
khi tiền thật lên xuống.

Tôi không tính đến những đêm
mở app xem tài khoản
rồi đóng lại
rồi lại mở.

Không phải vì ham.
Mà vì lo.

Chiến lược của tôi
giả định rằng tôi sẽ luôn bình tĩnh.

Nhưng tôi thì không.

Khi một chiến lược trông rất hợp lý… cho đến lúc nó không còn hoạt động

Có một giai đoạn,
mọi thứ đi đúng như sách nói.

Danh mục tăng.
Không quá nhanh.
Nhưng đều.

Tôi bắt đầu tin hơn.
Tin vào mình.
Tin vào chiến lược.

Và chính lúc đó,
những giả định nhỏ bắt đầu lộ ra.

Thị trường không đi đúng nhịp tôi tưởng.
Tin xấu xuất hiện dồn dập hơn.
Biến động lớn hơn mức tôi đã “chuẩn bị tâm lý”.

Trên lý thuyết,
tôi biết:
đây là chuyện bình thường.

Nhưng trong người tôi,
thì không.

Chiến lược không sụp đổ trong một ngày.

Nó rạn từ từ.
Qua những lần tôi chần chừ.
Qua những lần “chắc lần này khác”.

Không có cú sập lớn.

Chỉ có cảm giác mệt.

Trải nghiệm của tôi về chiến lược đầu tư đầu tiên

Năm 2018, tôi đọc rất nhiều.

Sách.
Blog.
Và cả các khoá học online của những chuyên gia nước ngoài.

Tôi học gần như hết những gì mình tìm được.

Và càng học,
tôi càng thấy
có rất nhiều cách để đầu tư.

Nhưng cùng lúc đó,
ham muốn về lợi nhuận của tôi cũng lớn dần.

Tôi nghĩ ra một chiến lược.

Và sau này nhìn lại,
tôi thấy khá nhiều người mới
cũng đang có một chiến lược tương tự như vậy.

Tôi nghĩ đơn giản thế này:

Nếu tôi có khoảng 5 mã,
mã nào tăng thì bán bớt.
Mã nào giảm thì mua thêm.

Theo logic mà tôi hiểu lúc đó,
đó là đầu tư giá trị.
Mua thấp hơn “giá trị”.
Bán khi giá đã cao hơn.

Danh mục,
nếu đi đúng,
sẽ bứt phá.

Ngoài ra,
tôi còn thêm một lớp nữa.

Mua bán ngắn hạn.
Để tận dụng sóng.

Lãi khoảng 12% thì bán bớt một ít.
Lỗ khoảng 8% thì cắt đi một phần.

Trên giấy, mọi thứ rất hợp lý.

Và thực tế,
nó cũng ổn.

Trong một thời gian.

Cho đến khi thị trường trở nên xấu đi.

Khi đó,
một vòng lặp bắt đầu xuất hiện.

Cứ mỗi lần tôi mua,
giá lại giảm.

Và vì đã giảm,
nên theo logic ban đầu,
không có lý do để bán.

Mà phải là mua thêm.

Phần “lỗ 8% thì cắt”
không còn vận hành như tôi nghĩ.

Vì mỗi lần giá xuống dưới mức đó,
tôi lại trung bình xuống một chút.

Để nó quay về gần ngưỡng tôi chấp giữ chúng hơn.

Rồi thị trường lại giảm tiếp.

Cứ như vậy,
tiền được đắp thêm vào
những vị thế đang lỗ, và tiếp tục lỗ nhiều hơn.

Cho đến khi thị trường hồi phục,
nhưng danh mục của tôi
vẫn nằm đâu đó dưới đáy.

Không sập.
Không cháy.

Chỉ là bị kẹt.

Tôi không cần một chiến lược thông minh hơn, tôi cần một chiến lược phù hợp với tôi

Có một lúc,
tôi nhận ra
mình đang làm một việc khá kỳ lạ.

Tôi cố sửa chiến lược
để nó sinh lời tốt hơn.

Trong khi vấn đề lớn nhất
là tôi không phù hợp với nó.

Tôi không chịu được biến động trong mức tôi thiết lập ban đầu.
Không chịu được việc
phải ra quyết định liên tục.
Không chịu được cảm giác
lúc nào cũng phải “đúng”.

Chiến lược có thể đúng.

Nhưng nếu mỗi ngày
đều khiến mình bất an,
thì sớm muộn
cũng tự phá nó.

Tôi bắt đầu nghĩ khác đi.

Thay vì hỏi:
“chiến lược này có tối ưu không?”

Tôi hỏi:
“mình có thể sống cùng nó 10 năm không?”

Nếu câu trả lời là không,
thì dù lợi nhuận có đẹp đến đâu,
nó cũng không dành cho tôi.

Có thể vấn đề không phải là “đầu tư sai”, mà là bắt đầu với kỳ vọng quá cao

Tôi từng nói là mình không tham.
Không muốn giàu nhanh.

Nhưng kỳ vọng thì lại rất cao.
Chỉ là tôi không gọi tên nó.

Tôi kỳ vọng mình sẽ luôn làm đúng hơn mặt bằng chung.
Kỳ vọng mình sẽ tránh được những cú rơi lớn.
Kỳ vọng rằng
nếu đã “cẩn thận”
thì sẽ không đau.

Thị trường không quan tâm
đến việc bạn cẩn thận hay không.

Nó chỉ phản ứng
với tiền
và thời gian.

Khi tôi hạ kỳ vọng xuống,
mọi thứ bớt căng dần.

Không phải vì lợi nhuận tăng.
Mà vì tôi bớt phải chứng minh
điều gì đó với chính mình.

Tôi vẫn đang đầu tư, nhưng không còn tìm một chiến lược hoàn hảo

Tôi không bỏ đầu tư.

Tôi chỉ bỏ việc
tìm một chiến lược
khiến mình thấy thông minh.

Giờ tôi chấp nhận
mình có thể sai.
Có thể sai nhiều lần.

Nhưng sai
trong biên độ
mình chịu được.

Danh mục bây giờ
ít thứ hơn.
Ít điều chỉnh hơn.
Và ít câu hỏi “lẽ ra” hơn.

Tôi không chắc
mình đang làm đúng.

Nhưng tôi ngủ ngon hơn.
Và tôi vẫn còn ở lại thị trường.

Có lẽ,
đối với tôi,
thế là đủ.

Tôi không biết
bài này có giúp được ai không.

Nhưng nếu bạn đang ở giai đoạn
đọc rất nhiều
mà vẫn chưa dám bắt đầu,

có thể vấn đề
không phải là bạn thiếu kiến thức.

Có thể bạn chỉ đang cần
một hướng đi
mà bạn không phải gồng mình quá lâu.

Tôi thì vẫn đang học và cập nhật liên tục.
Chậm.
Và còn nhiều chỗ chưa chắc chắn. Nhưng chúng sẽ đến sớm thôi.