Vì sao càng bớt quan tâm đến đầu tư, tôi lại ít sai hơn

Tôi từng nghĩ đầu tư là một việc cần rất nhiều sự quan tâm.

Quan tâm tin tức.
Quan tâm biến động.
Quan tâm từng phiên xanh đỏ.

Nếu không quan tâm đủ,
mình sẽ bỏ lỡ điều gì đó quan trọng.

Nếu không theo sát,
mình sẽ là người đến sau.

Cảm giác ấy khá quen.
Nhất là với người mới.
Đã đọc nhiều, nhưng chưa đủ tự tin để bắt đầu.
Hoặc đã bắt đầu, nhưng lúc nào cũng thấy thiếu.

Tôi cũng từng như vậy.

Và sau một thời gian đủ dài,
điều khiến tôi bối rối nhất
là:

những giai đoạn tôi “quan tâm” nhiều nhất,
lại hiếm khi là những giai đoạn tôi đầu tư tốt hơn.

Không phải tệ hơn ngay lập tức.
Nhưng thường mệt hơn.
Và khi mệt, tôi hay làm những việc mà sau này phải sửa.

Khi “quan tâm quá mức” trở thành một dạng rủi ro

Quan tâm, tự nó không xấu.

Học hỏi là cần thiết.
Hiểu rủi ro là cần thiết.

Nhưng có một dạng quan tâm khác.
Âm thầm hơn.
Và dai dẳng hơn.

Đó là khi mình mở app chỉ để xem.
Rồi xem xong lại mở thêm một bài viết. Rồi so sánh.
Rồi tự hỏi: “Hay là mình đang sai?”

Không có quyết định lớn nào xảy ra.
Chỉ có rất nhiều quyết định nhỏ trong đầu.

Những quyết định không đủ lớn để gọi là hành động,
nhưng đủ nhiều để làm mình chệch khỏi nhịp ban đầu.

Rủi ro không đến từ thông tin, mà từ trạng thái của mình khi tiếp nhận thông tin đó.

Quan tâm kiểu này không làm tôi hiểu thị trường hơn.
Nó chỉ làm tôi khó chịu hơn với chính những quyết định mình đã đưa ra trước đó.

Và rủi ro bắt đầu từ đây.
Không hẳn từ thị trường.
Mà từ sự dao động bên trong.

Thị trường không thưởng cho sự chăm chỉ theo nghĩa thông thường

Chúng ta quen với một logic rất đời thường:
làm nhiều thì được nhiều.

Trong công việc,
điều đó thường đúng.

Trong đầu tư,
tôi không còn chắc như vậy nữa.

Có giai đoạn tôi đọc rất nhiều. Ghi chú.
Theo dõi.
So sánh.

Có lúc tôi biết rất nhiều thứ.
Nhưng danh mục thì không khá hơn bao nhiêu.

Sau này, nhìn lại,
tôi không nghĩ mình đọc sai.

Chỉ là tôi can thiệp quá thường xuyên.

Mỗi lần đọc thêm,
lại có thêm một lý do hợp lý để nghi ngờ quyết định cũ.

Và thay vì để thời gian làm phần việc của nó,
tôi lại chen vào.

Ít thôi.
Nhưng đều.

Thị trường không thưởng cho người lúc nào cũng bận rộn.
Ít nhất là trong trải nghiệm của tôi. Nó chỉ phản ứng với thời gian.
Và với việc tôi có đủ kiên nhẫn để… không làm gì thêm hay không.

Những người đầu tư ổn định nhất mà tôi biết sống khá “xa” thị trường

Điều này nghe có vẻ nghịch lý.

Nhưng những người đầu tư ổn định nhất mà tôi biết
lại không nói nhiều về đầu tư.

Họ không cập nhật tin tức mỗi ngày.
Không tranh luận cổ phiếu nào tốt hơn trong ngắn hạn.
Không quá hứng thú với dự đoán.

Cuộc sống của họ có nhiều thứ khác.

Công việc.
Gia đình.
Những mối quan tâm không liên quan đến bảng giá.

Khoảng cách ấy,
có vẻ vô tình,
nhưng lại tạo ra một kỷ luật rất lạ.

Không phải vì họ giỏi kiềm chế hơn.
Mà vì họ ít cơ hội hơn để phá vỡ quyết định ban đầu.

Vấn đề không nằm ở chiến lược, mà ở tần suất can thiệp

Trước đây tôi hay nghĩ:
mình cần một chiến lược tốt hơn.

Sau vài lần thay đổi,
tôi bắt đầu nghi ngờ một điều khác.

Có thể chiến lược của tôi không tệ.
Chỉ là tôi không để nó yên đủ lâu.

Mỗi lần thị trường biến động,
tôi lại muốn “tinh chỉnh”.

Không phải thay đổi lớn.
Chỉ một chút thôi.

Nhưng rất nhiều “một chút”.

Những điều chỉnh nhỏ đó,
khi đứng riêng lẻ,
trông đều có lý.

Khi đặt cạnh nhau,
chúng làm danh mục lệch dần khỏi hình dạng ban đầu.

Đầu tư dài hạn hiếm khi sụp đổ vì một sai lầm lớn. Nó thường mòn dần
bởi quá nhiều quyết định nhỏ.

Tôi của vài năm trước - hình dáng kẻ thích xem app

Có một thời gian dài,
tôi mở app gần như mỗi ngày.

Dĩ nhiên, đến hiện tại,
tôi vẫn đôi lúc giữ “thói quen xấu” này.

Tôi tin rằng nếu cổ phiếu vượt giá trị nội tại,
mình sẽ kịp bán ra.

Nếu thấp hơn,
mình sẽ kịp mua thêm.

Nghe rất hợp lý.

Nhưng thực tế khác.

Có những mã tôi theo dõi suốt vài tháng,
giá gần như đứng yên,
lơ lửng quanh vùng mà tôi cho là đã “hơi cao”.

Việc phải nhìn nó mỗi ngày
khiến tôi chán phải chờ đợi.
Hay đúng hơn, là mất kiên nhẫn.

Rồi tôi bán ra.
Không hẳn vì thấy rủi ro.
Mà vì thấy… khó chịu.

Sau đó, giá lại tăng thêm một đoạn nữa.

Những chuyện như vậy lặp lại đủ nhiều
để tôi bắt đầu mệt.

Về sau,
tôi không theo dõi quá sát nữa.
Ngoại trừ một vài ngày đặc biệt
(chỉ đặc biệt với tôi).

Về sau,
tôi không theo dõi quá sát nữa.
Ngoại trừ một vài ngày
(chỉ đặc biệt với tôi).

Không có sự thay đổi nào rõ rệt ngay lập tức.

Nhưng theo thời gian,
danh mục bớt chao đảo hơn.

Có lẽ vì tôi
can thiệp ít hơn.

Bớt quan tâm không phải là bỏ mặc

Tôi từng nghĩ bớt quan tâm là buông xuôi.

Sau này, tôi hiểu nó khác.

Với tôi,
bớt quan tâm là quan tâm ít hơn
vào những thứ mình không kiểm soát.

Và quan tâm nhiều hơn
vào cấu trúc mình đã chọn từ đầu.

Tôi không còn cố dự đoán thị trường
sẽ làm gì trong vài tháng tới.

Không phải vì tôi chắc rằng việc đó vô nghĩa.
Mà vì tôi thấy mình không làm tốt việc đó.

Tôi cố chọn những thứ
có thể chịu được sai lầm của tôi.

Quan tâm đủ để không sai quá nặng.
Rồi dừng lại.

Phần còn lại,
tôi để cho thời gian xử lý.

Sau một thời gian đủ dài, tôi tin rằng phần lớn sai lầm của mình đến từ việc tôi can thiệp quá nhiều, chứ không phải vì tôi hiểu sai thị trường.

Có thể tôi không cần trở thành “nhà đầu tư giỏi hơn”

Suy nghĩ này đến khá muộn.

Có thể tôi không cần biết thêm quá nhiều.
Không cần phản xạ nhanh hơn.
Không cần đúng hơn người khác.

Có thể tôi chỉ cần… đứng sang một bên nhiều hơn.

Ít mở app hơn.
Ít sửa quyết định hơn.
Ít tự làm mình hoảng hơn.

Điều này không khiến tôi cảm thấy thông minh hơn.

Nhưng nó khiến tôi bớt mệt.

Và khi tôi bớt mệt,
tôi ít sai hơn.

Tôi bắt đầu đầu tư ổn hơn không phải khi tôi hiểu nhiều hơn, mà khi tôi thôi cố gắng chứng tỏ mình luôn phải hiểu.

Tôi không chắc điều này đúng với tất cả mọi người.

Nhưng với tôi,
kết quả bắt đầu cải thiện
khi tôi thôi cố gắng trở thành người “quan tâm nhất”.

Và chấp nhận làm một người
quan tâm vừa đủ.

Không để thắng ai.
Chỉ để không tự làm mình thua sớm.