Phân bổ danh mục đầu tư đơn giản cho người mới bắt đầu

Có một lúc, tiền nhàn rỗi bắt đầu làm tôi khó chịu.

Không phải vì thiếu.
Cũng không phải vì cần gấp.

Chỉ là nó nằm đó.
Và tôi không biết nên để nó ở đâu cho yên.

Giữ trong tài khoản thì thấy phí.
Đưa ra ngoài thì thấy lo.

Cảm giác lửng lơ này thường đến khi số tiền không còn quá nhỏ.
Khoảng 100 triệu.
Rồi 200.
Rồi 300.

Không đủ lớn để “tự do tài chính”.
Nhưng đủ để mỗi quyết định sai trở nên đáng nhớ.

Khi tiền nhàn rỗi bắt đầu gây mất ngủ

Ban đầu, tiền nhàn rỗi mang lại cảm giác an toàn.
Sau đó, nó mang lại câu hỏi.

Không phải vì thiếu tiền,
mà vì không biết để tiền ở đâu.

Mỗi nơi đều có người nói tốt.
Mỗi lựa chọn đều có ví dụ thành công.

Và kỳ lạ là:
càng đọc nhiều, càng sợ làm sai.

Không hẳn vì thị trường.
Mà vì có quá nhiều lựa chọn.

Chứng khoán.
Bất động sản.
Gửi tiết kiệm.
Quỹ.
Vàng.
Tiền số.

Mỗi thứ đều có lý do tồn tại.
Và lý do nào cũng nghe hợp lý.

Cuối cùng, tôi không chọn gì cả.
Và cũng không thấy yên tâm hơn.

Phân bổ danh mục không phải để kiếm nhanh, mà để chịu được lâu

Người mới đầu tư thường không mơ giàu nhanh.
Ít nhất là không nói ra.

Họ mơ một thứ khác.
Thực tế hơn.

Một cuộc sống không bị tiền làm phiền mỗi ngày.

Không cần thắng lớn.
Chỉ cần không gục sớm.

Nhưng điều này ít khi được nói rõ.
Vì nó không hấp dẫn.

Phân bổ danh mục, với người mới,
không hẳn để tối ưu lợi nhuận.

Nó là để danh mục không chiếm hết tâm trí.

Nếu đêm nào cũng kiểm tra bảng giá,
có thể vấn đề không nằm ở thị trường.

Mà nằm ở vai trò của từng khoản tiền.

“Ngủ ngon” là một chỉ báo đầu tư hơi kỳ lạ.
Nhưng càng về sau, tôi càng để ý đến nó.

Công thức 3 phần quen thuộc, nhưng hay bị làm ngược

Có những khung phân bổ nghe rất quen.
Nghe đến mức tưởng như không cần nghĩ nữa.

Nhưng khi tự làm,
người mới hay đảo thứ tự.

Một phần để an tâm.
Phần này không cần sinh lời cao.
Chỉ cần nó ở đó.

Khi thị trường xấu,
biết rằng mình vẫn còn một chỗ đứng.

Một phần để tăng trưởng.
Chấp nhận dao động.
Nhưng là dao động trong giới hạn mình chịu được.

Không phải mức chịu được trên giấy.
Mà là mức chịu được khi mở app lên nhìn.

Và một phần để linh hoạt.
Không phải để “bắt đáy”.
Chỉ là để không bị kẹt.

Kẹt trong cảm giác:
“Giá như mình còn tiền mặt.”

Nhiều người mới làm ngược.
Họ dồn nhiều nhất vào phần tăng trưởng.
Vì phần đó nghe giống “đầu tư” nhất.

Phần an tâm thì để sau.
Phần linh hoạt thì bỏ qua.

Cho đến khi thị trường nhắc lại vai trò của từng phần.

Vì sao càng mới càng không nên dồn hết vào một chỗ

All-in thường không đến từ tham vọng.
Nó đến từ mệt.

Mệt vì phải chia.
Mệt vì phải theo dõi.
Mệt vì cảm giác chưa quyết xong.

Dồn hết vào một chỗ tạo ra cảm giác gọn.
Như dọn sạch bàn làm việc.

Nhưng đổi lại là áp lực.

Khi mọi thứ nằm ở một nơi,
mỗi biến động nhỏ đều trở nên lớn.

Và người mới thường không nhận ra:
đa dạng hóa không phải để kiếm thêm.

Nó là để giảm áp lực phải đúng.

Không cần đoán đúng tương lai.
Chỉ cần đi qua được nó.

Nghe thì đơn giản.
Nhưng khi đứng trước một lựa chọn rất tự tin,
việc chia nhỏ lại trở nên khó.

Kinh nghiệm thực tế: 6 năm phân bổ danh mục của tôi

Đây là câu chuyện thật.
Không phải lý thuyết.

2018: All-in sai lầm

Thời điểm trước năm 2019, tôi có thói quen tìm và mua cổ phiếu bluechip.
Danh mục chỉ đâu đó 3–5 mã.

Những cái tên khá quen lúc đó:
VNM, FPT, ACB, VCB, REE.

Tôi nghĩ:
Bluechip thì an toàn.

Tôi đã nghĩ vậy.

2019: Cú ngã

VNM — cổ phiếu tôi kỳ vọng nhất,
là khoản lỗ lớn nhất, khoảng -30%.

Và nó chiếm đến 60% danh mục.

Không phải vì VNM tệ.
Mà vì tôi để quá nhiều trứng vào một chỗ.

Lúc đó tôi mới nhận ra:
tôi không kiểm soát được một doanh nghiệp.

Nhưng tôi có thể kiểm soát tỷ lệ rủi ro.

2020: Bắt đầu chia nhỏ

Sau 2019, tôi bắt đầu đa dạng hóa.
Nói đơn giản là bỏ trứng sang nhiều rổ hơn.

Từ 5 cổ phiếu lên hơn 20.
Thêm ETF.
Giữ lại tiền mặt.

Danh mục dần có hình dạng:

• 60% cổ phiếu
• 30% tiết kiệm
• 10% tiền mặt và vàng

2021–2024: Giữ nguyên

Lợi nhuận hàng năm ổn.
Khoảng hơn 15%.

Nhưng điều tôi để ý hơn là:
mức sụt giảm lớn nhất chỉ khoảng 20%.

Năm 2022, khi VN-Index giảm hơn 30%,
danh mục tôi giảm ít hơn.

Tôi ngủ được.
Không bán gì cả.

Năm sau, khi thị trường hồi,
danh mục cũng hồi theo.

Không phải vì tôi giỏi.
Mà vì tôi không làm điều quá liều.

Phân bổ danh mục giống như sắp xếp cuộc sống

Có những thứ không nên để trên bàn làm việc.
Không phải vì nó không quan trọng.
Mà vì nhìn thấy nó mỗi ngày sẽ mệt.

Tiền cũng vậy.

Mỗi khoản tiền cần một chỗ đứng riêng.
Không phải để kiểm soát.
Mà để mình bớt phải nghĩ về nó.

Cân bằng không phải là chia đều.
Mà là chia sao cho hợp với mình.

Có người cần phần an tâm lớn hơn.
Có người chịu được dao động nhiều hơn.

Cùng một công thức.
Nhưng tỷ lệ không ai giống ai.

Và điều này có thể đổi theo thời gian.

Không cần chỉnh sửa liên tục, chỉ cần nhìn lại đúng lúc

Danh mục tốt thường là danh mục ít phải động vào.

Càng ít quyết định,
càng ít sai.

Người mới hay nghĩ:
“Phải làm gì đó.”

Nhưng nhiều khi,
không làm gì lại là lựa chọn tốt hơn.

Chỉ cần thỉnh thoảng nhìn lại.
Không phải để sửa.
Mà để xem mình còn chịu được không.

Khi cuộc sống đổi,
phân bổ có thể đổi theo.

Không có công thức cố định.
Chỉ có những giai đoạn khác nhau.

Tôi không chắc có cách nào đúng hoàn toàn.
Chỉ là sau một thời gian,
tôi bớt vội hơn.

Và bớt tin rằng phải làm mọi thứ ngay.

Nếu người mới đọc đến đây,
và thấy mình trong một vài đoạn,
có lẽ thế là đủ.

Chúng ta có thể bắt đầu.
Nhưng không cần vội.